Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?
Bireysel başvuru, herkesin Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvurabileceği bir hak arama yoludur.
Anayasa mahkemesine kimler başvuruda bulunabilir?
Anayasa Mahkemesine; Anayasa’da, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde ve Türkiye’ nin taraf olduğu ek protokollerde, güvence altına alınan hakları ( ihlal edilen herkes, bireysel başvuru yapabilir.
Özel hukuk tüzel kişileri (dernekler, vakıflar, şirketler vb.) ancak tüzel kişiliğe ait hakların ihlal edildiği iddiasıyla başvuru yapabilir.
Anaysa Mahkemesine bireysel başvuru nasıl yapılır?
Bireysel başvuru, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nde (İçtüzük) belirtilen şartlara uygun biçimde ve bireysel başvuru formu kullanılarak resmî dilde yapılır.
Bireysel başvurunun bizzat yapılması zorunlu mudur?
Bireysel başvuru bizzat başvurucu, kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından yapılabilir.
Bireysel başvuru hangi sürede yapılmalıdır?
Bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
Bireysel başvuru formu nereden temin edilir ve hangi bilgileri içermelidir?
6/11/2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İçtüzük değişikliğiyle bireysel başvuru formu yenilenmiş olup başvuru formunun örneği, İçtüzük ekinde (EK-1) bulunmaktadır. Yine form örneği Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde de yer almaktadır.
Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:
- Başvurucunun T.C. kimlik numarası, adı, soyadı, anne adı, baba adı, doğum tarihi, cinsiyeti, uyruğu, mesleği ve adresi, varsa telefon numaraları ve elektronik posta adresi.
- Başvurucunun tüzel kişi olması hâlinde; Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) numarası, unvanı, adresi ve tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası, MERSİS numarasının bulunmaması hâlinde tüzel kişinin vergi numarası veya kayıtlı olduğu sicil ve numarası ile varsa telefon numaraları ve kayıtlı elektronik posta
adresi. - Başvurunun; Avukat vasıtasıyla yapılması hâlinde; avukatın adı, soyadı, kayıtlı olduğu baro ve sicil numarası, yazışma adresi, varsa telefon numaraları ve elektronik posta adresi. Eskişehir ilinde faaliyet gösteren avukat Oğuz Özdemir olarak anayasa mahkemesine bireysel başvuru konusunda müvekkillerimize hukuki danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
- Avukat olmayan kanuni temsilci vasıtasıyla yapılması hâlinde; kanuni temsilcinin T.C. kimlik numarası, adı, soyadı, anne adı, baba adı, doğum tarihi, uyruğu, yazışma adresi, varsa telefon numaraları ve elektronik posta adresi.
- Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.
- Bireysel başvuru kapsamındaki güncel ve kişisel haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü açıklamalar.
- İhlal edildiği iddia edilen temel haklar ve bunlara ilişkin açıklamaların birbirleriyle ilişkilendirilerek ayrı ayrı yapılması.
- Başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların tarih sırasına göre yazılması.
- Başvuru yollarının tüketildiği veya başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih.
- Başvuru mazeret nedeniyle süresi içinde yapılamamışsa buna dair açıklamalar.
- Başvurucunun talepleri.
- Başvurucunun Mahkeme önünde devam eden bir başka başvurusu varsa numarası.
- Varsa kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması talebi ve bunun gerekçeleri.
- Kısa mesaj (SMS) veya elektronik posta yoluyla bilgilendirme yapılmasını isteyip istemediği.
- Başvurucunun veya avukatının ya da kanuni temsilcisinin imzası.
- Varsa İçtüzük’ün 73. maddesi kapsamında maddi ve manevi bütünlüğüne yönelik tedbir talebi ve bunun gerekçeleri.
Bireysel başvuru yapmak için nereye müracaat edilir?
Bireysel başvurular, Anayasa Mahkemesine doğrudan müracaatla ya da mahkemeler veya yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılabilir. Cezaevinde bulunanlar, cezaevi idaresinden isteyecekleri formları doldurduktan sonra cezaevi idaresi kanalıyla başvuru yapabilirler.
Anayasa mahkemesine konu edilebilecek bazı temel haklar;
Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkının kullanılabilmesi için ihlal edildiği iddia edilen hakkın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde hem de Anayasa tarafından aynı anda güvence altına alınmış olması gerekmektedir.
-Yaşam hakkının ihlali,
-İşkence Yasağının İhlal,
-Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkının İhlali
-Adil Yargılanma Hakkının İhlali
-Suç ve Cezaların Kanuniliği İlkesinin İhlali,
-Özel Yaşam, Aile Yaşamı, Konut ve Haberleşme Hakkının İhlali
-Düşünce ve İfade Özgürlüğü Hakkının İhlali
-Mülkiyet hakkının ihlali
Saygılarımızla