Tescile Zorlama Davalarında Esasa Etkili Temel Hususlar Nelerdir?

Kural olarak kat karşılığı inşaat sözleşmeleri karşılıklı edimleri içeren tam her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir.  Sözleşmenin taraflarından olan arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek, yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde de edimi karşılığı yükleniciye bırakılan bağımsız bölümün tapusunu ona devretmekle yükümlüdür.

Sözleşmenin bir diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise; sözleşmede kararlaştırılan koşullarda binanın yapımını tamamlayarak arsa sahibine teslim etmektir.

Bu şekilde / şartlarda bir sözleşme imzalayan yüklenici, inşaat sözleşmesinden doğan edimlerini yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kişisel hak kazanır ve sözleşme uyarınca kendisine bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunun adına nakledilmesini arsa sahibinden isteyebileceği gibi, Borçlar Kanunu 162. Maddesi ve devamı uyarınca bu kişisel hakkını arsa sahibinin rıza ve onayını almaya gerek olmaksızın yazılı olmak koşuluyla üçüncü kişilere devir ve temlik edebilir.

Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden / devralan üçüncü kişi de bu hakkını, yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme hakkına sahiptir.

Tüm bu hususların uygulanabilir olması için gerek yüklenici gerekse ondan kişisel hakkını yazılı olarak temellük eden / devreden halefi üçüncü kişinin, bu hakkını arsa sahibine karşı ileri sürebilmesi için sözleşmenin kendisine yüklediği edimi TAM olarak yerine getirmesi ZORUNLU unsurdur.

Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın dava yoluyla arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde ilgili mahkemece yapılacak iş; Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi uyarınca yüklenicinin edim borcunu TAM olarak yerine getirip getirmediğinin araştırılmasıdır.

Bina sözleşmeye uygun tamamlanmışsa TESCİL KARARI verilmelidir.

Şayet eksik bırakılan bir iş varsa bu eksiklik pek az ve arsa sahibi tarafından katlanılacak boyutta ise davacıya yüklenicinin halefi olarak süre tanınmalı veya tamamının para ile karşılanması halinde kişisel hakkın doğduğu kabul edilmeli ve tescil hükmü kurulmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Esas                 :2005/ 14-6

Karar               :2005 / 73

Karar Tarihi    : 16.02.2005